Povo Dâw: A caça das formigas maniwaras por um povo que foi quase extinto
- Do Norte Ao Norte

- 19 de dez. de 2025
- 3 min de leitura
Atualizado: 5 de mar.

Nas margens do Rio Negro vive o povo Dãw. Durante muito tempo, a história deles esteve por um fio. Houve um período em que restavam menos de 60 pessoas. Ainda assim, eles seguiram sustentando aquilo que sempre orientou sua existência: a relação direta com a floresta, o conhecimento transmitido de geração em geração e a leitura atenta dos sinais da natureza.
Estar na comunidade Dãw é perceber que nada ali é separado. Alimentação, território, espiritualidade e cotidiano caminham juntos. E foi nesse contexto que acompanhamos uma prática ancestral comum entre diferentes povos indígenas da região: a caça das formigas maniwara.
As formigas maniwaras
As maniwara são formigas grandes, conhecidas pelas mandíbulas fortes e pelos ninhos profundos, escondidos sob o solo da floresta. Para quem vem de fora, pode soar estranho imaginar insetos como alimento. Mas ali, elas fazem parte do repertório alimentar e cultural — usadas para complementar pratos ou até consumidas como petisco.
A caça não é simples nem improvisada. Seguimos com as mulheres Dãw mata adentro, caminhando alguns quilômetros por trilhas que elas conhecem de memória.
Elas sabem exatamente onde procurar. Ao chegar aos ninhos, o processo começa com cuidado: cavar a terra, introduzir longas varas e folhas no solo, como se estivessem “pescando” as formigas de dentro da floresta.
É um gesto preciso, aprendido na prática, repetido ao longo de gerações.

Passamos horas acompanhando esse processo. Em nenhum dos ninhos visitados, as maniwara apareceram. Para o povo Dãw, isso não é acaso. Segundo o conhecimento tradicional, quando as formigas não se mostram, é sinal de que há uma mulher grávida no grupo. Mesmo sem sucesso na caça naquele dia, a experiência não foi menor. Pelo contrário. Ela mostrou que, para os Dãw, o valor da prática não está apenas no resultado, mas no percurso, no tempo compartilhado e na leitura sensível do território.
Em outro momento, tivemos a chance de ver de perto a maniwara e também de prová-la já frita. Mas, tradicionalmente, muitos povos da região consomem essas formigas ainda vivas. Um costume que desafia nossos referenciais, mas que faz todo sentido dentro da lógica local.

Quer conhecer a Amazônia indo além do óbvio?
Se a sua vontade é viver experiências que respeitam o território e valorizam as pessoas que fazem a Amazônia existir todos os dias, vale começar pesquisando opções de passeios e vivências pensadas com mais consciência no estado: 👉 https://www.civitatis.com/br/amazonas/?aid=110186&cmp=post_site_dnn
FAQ
Quem são os Dâw?
Os Dâw são um povo indígena da Amazônia que esteve próximo da extinção e hoje mantém viva sua cultura, língua e relação profunda com a floresta.
Onde fica a comunidade Waruá?
A comunidade Waruá está localizada às margens do Rio Negro, no município de São Gabriel da Cachoeira, no Amazonas.
O que é a maniwara?
A maniwara é uma formiga tradicionalmente coletada e consumida por comunidades indígenas da região, fazendo parte da alimentação e da cultura local.
Por que as maniwara não apareceram? Segundo o conhecimento da comunidade, quando as maniwara não aparecem é sinal de que há alguém grávida no grupo — um aviso da floresta que deve ser respeitado.
ECONOMIZE na SUA VIAGEM |
🚑 Seguro de Viagem: Use o cupom DNN e ganhe 5% off no seu seguro pela Real Seguros |
✈️ Comparador de Voos: Compare e consiga voos baratos na Skyscanner |
🏨 Hospedagem: Encontre a hospedagem para a sua viagem no Booking |
🚗 Aluguel de carro: Alugue um carro no seu destino, reserve aqui com desconto |
🏞️ Excursões, traslados e atividades: Na Civitatis você encontra todo tipo de excursões e atividades para fazer no seu destino, além de encontrar free tours e traslados. |
📱 e-Sim de Viagem: Use o cupom DONORTEAONORTE e ganhe 5% de desconto no teu e-Sim da Holafly |
📚 Guias de Viagem pela América do Sul: Veja todos os guias aqui |

![[MOS]-Banner-Site-Peq.jpg](https://static.wixstatic.com/media/47a7c0_d5cb1fde2e7d4d30a0e76e9a02d19370~mv2.jpg/v1/fill/w_877,h_198,al_c,q_80,usm_0.66_1.00_0.01,enc_avif,quality_auto/%5BMOS%5D-Banner-Site-Peq.jpg)


qs88 trang chủ mình cũng chỉ ghé thử vì thấy mọi người nhắc hoài, kiểu tò mò xem giao diện ra sao thôi. Vào cái là thấy trang phản hồi khá nhanh trên điện thoại, lướt xuống không bị giật hay đứng hình nên dùng đỡ bực. Mình không chơi gì cả, chỉ nhìn cách họ trình bày thông tin thì thấy có đoạn giới thiệu giấy phép kiểu PAGCOR với mấy chứng chỉ an toàn, đọc lướt cũng đỡ cảm giác mập mờ. Mấy mục nội dung được chia thành từng khối rõ ràng, chữ không quá nhỏ nên nhìn lâu cũng không mỏi mắt. Nói chung mình thích kiểu bố cục gọn gàng, menu để ngay chỗ dễ…
okwin tv dạo này thấy nhắc hoài nên mình cũng bấm vào coi thử cho biết. Mình không rành mấy trò trên đó đâu, chủ yếu xem cách họ làm trang có dễ nhìn không. Lướt một vòng thấy giao diện khá gọn, kiểu chia khối nội dung rõ ràng nên đọc không bị rối mắt. Có đoạn giới thiệu họ nói hoạt động hợp pháp dưới quản lý của PAGCOR với Curacao Gaming, mình thấy ít nhất họ cũng để thông tin này lên cho ai quan tâm thì kiểm tra. Mấy tiêu đề trong phần giới thiệu về liên minh nhìn nổi bật, kéo xuống tới đâu biết mình đang đọc mục gì tới đó, không bị “lạc”…
LLwin kjc mình thấy mấy hôm nay nhiều người nhắc nên tiện tay vào thử cho biết thôi. Mình cũng không ngồi đọc kỹ từng mục đâu, chủ yếu xem web có dễ dùng không với load có ổn không. Vừa mở lên thấy trang chạy khá nhanh, giao diện nhìn gọn gàng kiểu hiện đại, lướt trên điện thoại cũng mượt chứ không bị rối mắt. Có đoạn giới thiệu nhắc chuyện nền tảng được giám sát cấp phép bởi PAGCOR nên mình thấy yên tâm hơn chút, ít nhất là họ có nói rõ nguồn gốc. Mình thích nhất là cách họ chia nội dung thành từng khối rõ ràng, kéo xuống là thấy các tiêu đề và…
MegaPari eu entrei meio sem compromisso, só pra dar uma olhada rápida em como a página é montada. De cara já achei a navegação bem tranquila, sem aquela sensação de estar perdido em mil abas. O que mais me chamou atenção foi um aviso bem destacado sobre tentativas de fraude, tipo lembrando pra não mandar dinheiro pra conta que aparece em mensagem aleatória e usar só os canais oficiais. Isso passa uma impressão mais “pé no chão”, sabe? Também reparei que tem um espaço bem visível pras promoções de novos membros, então não precisa ficar caçando onde fica. No geral, a página parece limpa e organizada, e esse alerta anti-fraude fica bem na cara em um bloco de informação logo…
go88qh.com hôm trước mình cũng tò mò vào thử vì thấy mọi người nhắc, kiểu chỉ mở lên ngó giao diện chứ không làm gì sâu. Cảm giác đầu tiên là trang nhìn khá thoáng, các khối nội dung tách bạch nên lướt xuống không bị rối mắt. Mình thích nhất là phần thông tin họ để dạng bảng cột, nhìn một cái là hiểu nhanh, không phải đọc cả đống chữ liền tù tì. Với lại menu đặt ngay chỗ dễ thấy nên bấm qua lại mấy mục cũng tiện, không phải mò lâu. Nói chung nhìn kiểu đơn giản, gọn gàng nên dùng vài phút là quen, nhất là cách họ chia block và canh bảng cột ngay…